سیتالوپرام یک داروی ضدافسردگی از گروه مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین یا SSRI است. کاربرد اصلی آن درمان افسردگی است و پزشک ممکن است در برخی شرایط برای اختلالات اضطرابی یا حملات پانیک نیز آن را تجویز کند.
سیتالوپرام مرفین ندارد و مانند داروهای مخدر اعتیادآور نیست؛ با این حال قطع ناگهانی آن می تواند باعث بروز علائم قطع دارو شود. برخی افراد نیز هنگام مصرف سیتالوپرام تغییر وزن، تهوع، خواب آلودگی یا برعکس بی خوابی را تجربه می کنند.
در این راهنمای به روز شده از داروخانه دکتر همایون ذاکری به مهم ترین سوالات درباره کاربرد، عوارض، خواب، وزن، بارداری، تداخلات و نحوه قطع سیتالوپرام پاسخ می دهیم.
فهرست مطالب
قرص سیتالوپرام برای چیست؟
سیتالوپرام بر سیستم سروتونین در مغز اثر می گذارد. سروتونین یکی از انتقال دهنده های عصبی مرتبط با خلق و خو، اضطراب، خواب و برخی عملکردهای دیگر بدن است. سیتالوپرام با کاهش بازجذب سروتونین در سلول های عصبی باعث می شود مقدار بیشتری از آن در فضای بین سلول های عصبی باقی بماند.
کاربرد تایید شده اصلی این دارو درمان افسردگی است. با این حال پزشکان ممکن است در برخی بیماران و براساس شرایط فردی، آن را برای بعضی اختلالات اضطرابی یا مشکلات مرتبط نیز تجویز کنند.
| سوال | پاسخ کوتاه |
|---|---|
| سیتالوپرام چه دارویی است؟ | داروی ضدافسردگی از گروه SSRI |
| آیا مرفین دارد؟ | خیر |
| آیا اعتیاد آور است؟ | مانند مواد مخدر اعتیاد ایجاد نمی کند، اما نباید ناگهانی قطع شود |
| آیا خواب آور است؟ | در برخی افراد خواب آلودگی و در برخی بی خوابی ایجاد می کند |
| آیا باعث چاقی می شود؟ | تغییر وزن ممکن است رخ دهد، اما پاسخ افراد متفاوت است |
| می توان ناگهانی قطع کرد؟ | خیر؛ قطع باید با نظر پزشک انجام شود |
آیا قرص سیتالوپرام چاق کننده است
یکی از پرتکرارترین سوالات درباره این دارو این است که آیا سیتالوپرام باعث چاقی می شود. پاسخ کوتاه این است که تغییر وزن در بعضی افراد ممکن است اتفاق بیفتد، اما همه مصرف کنندگان سیتالوپرام چاق نمی شوند.
در ماه های اول درمان ممکن است اشتها و وزن برخی افراد تغییر کند. همچنین بهبود افسردگی می تواند باعث بازگشت اشتهایی شود که فرد قبلا به دلیل بیماری از دست داده بود. بنابراین افزایش وزن همیشه به معنی اثر مستقیم دارو بر متابولیسم نیست.
از طرف دیگر بعضی افراد در شروع درمان به دلیل تهوع یا کاهش اشتها ممکن است کاهش وزن موقتی را تجربه کنند. به همین دلیل نمی توان سیتالوپرام را به طور کلی دارویی «چاق کننده» یا «لاغر کننده» نامید.
اگر وزن شما به طور واضح تغییر کرد چه کنید؟
افزایش یا کاهش قابل توجه وزن را با پزشک مطرح کنید. قطع خودسرانه سیتالوپرام برای جلوگیری از چاقی می تواند باعث بازگشت علائم بیماری و علائم قطع دارو شود.

آیا قرص سیتالوپرام مرفین دارد
خیر. قرص سیتالوپرام هیچ مرفین یا ماده اپیوئیدی ندارد. مرفین یک داروی اپیوئیدی برای کنترل دردهای شدید است، در حالی که سیتالوپرام یک داروی ضدافسردگی از گروه SSRI است و روی سیستم سروتونین اثر می گذارد.
| ویژگی | سیتالوپرام | مرفین |
|---|---|---|
| دسته دارویی | ضدافسردگی SSRI | اپیوئید |
| کاربرد اصلی | افسردگی | درد شدید |
| مکانیسم اصلی | تاثیر بر سروتونین | اثر بر گیرنده های اپیوئیدی |
| حاوی مرفین؟ | خیر | خود مرفین یک اپیوئید است |
همچنین سیتالوپرام با داروهای آرام بخش از خانواده بنزودیازپین ها یکسان نیست. برای مثال قرص کلونازپام مکانیسم و کاربرد متفاوتی با سیتالوپرام دارد.
قرص سیتالوپرام برای معده
سیتالوپرام داروی درمان بیماری های معده نیست. علت جستجوی عبارت «سیتالوپرام برای معده» معمولاً این است که بعضی افراد پس از شروع مصرف دارو دچار تهوع، ناراحتی شکمی، اسهال یا یبوست می شوند.
بخش قابل توجهی از سروتونین بدن در دستگاه گوارش نقش دارد. تغییر فعالیت سیستم سروتونین می تواند در ابتدای درمان با علائم گوارشی همراه باشد. این عوارض در بسیاری از افراد با ادامه درمان کمتر می شوند.
سیتالوپرام را می توان طبق دستور پزشک با یا بدون غذا مصرف کرد. اگر تهوع یا ناراحتی معده شدید، طولانی مدت یا همراه علائم غیرعادی باشد، باید با پزشک یا داروساز مشورت شود.
توجه:
دوز، زمان مصرف یا تعداد دفعات مصرف سیتالوپرام را برای کاهش مشکلات معده خودسرانه تغییر ندهید.
آیا قرص سیتالوپرام خواب آور است
سیتالوپرام می تواند در بعضی افراد باعث خواب آلودگی شود، اما اثر آن بر خواب برای همه یکسان نیست. برخی مصرف کنندگان برعکس، در شروع درمان دچار بی خوابی یا اختلال در خواب می شوند.
اگر پس از شروع دارو خواب آلودگی دارید، تا زمانی که اثر دارو بر بدن خود را نمی دانید از رانندگی یا کارهایی که نیاز به تمرکز بالا دارند خودداری کنید.
اگر مشکل خواب ادامه دار باشد، پزشک می تواند شرایط شما را بررسی کند. زمان مصرف دارو نیز نباید بدون هماهنگی با پزشک تغییر کند.
آیا قرص سیتالوپرام اعتیاد آور است؟
سیتالوپرام مانند مرفین، مواد مخدر یا برخی داروهای آرام بخش باعث اعتیاد به معنای کلاسیک نمی شود. فرد معمولاً برای رسیدن به حالت نشئگی یا لذت دارو را مصرف نمی کند و الگوی مصرف اجباری مشابه مواد اعتیادآور ایجاد نمی شود.
با این حال، بدن می تواند پس از مصرف مداوم به حضور دارو سازگار شود. به همین دلیل قطع ناگهانی سیتالوپرام ممکن است باعث علائمی شود که به آنها علائم قطع دارو گفته می شود.
قطع ناگهانی سیتالوپرام چه علائمی دارد؟
- سرگیجه یا عدم تعادل
- تهوع
- اضطراب یا تحریک پذیری
- اختلال خواب
- سردرد و خستگی
- احساس گزگز یا شوک مانند در بعضی افراد
به همین دلیل، سیتالوپرام نباید صرفاً به دلیل احساس بهبودی، افزایش وزن یا بروز یک عارضه به طور ناگهانی قطع شود. پزشک در صورت نیاز برنامه کاهش تدریجی دارو را تعیین می کند.
عوارض قرص سیتالوپرام چیست؟
مانند هر داروی دیگری، سیتالوپرام نیز می تواند عارضه ایجاد کند، اما همه افراد دچار عارضه نمی شوند. بسیاری از عوارض شایع در هفته های ابتدایی درمان بیشتر هستند و ممکن است با سازگاری بدن کاهش پیدا کنند.
عوارض شایع تر سیتالوپرام
| عارضه | نکته |
|---|---|
| تهوع | به خصوص در شروع درمان ممکن است رخ دهد |
| خواب آلودگی یا بی خوابی | پاسخ افراد متفاوت است |
| خشکی دهان | ممکن است در بعضی افراد دیده شود |
| تعریق بیشتر | یکی از عوارض شناخته شده SSRIهاست |
| اسهال یا یبوست | عوارض گوارشی معمولاً در ابتدای درمان بیشترند |
| کاهش میل جنسی یا مشکلات جنسی | در برخی مصرف کنندگان رخ می دهد |
چه عوارضی نیاز به بررسی فوری دارند؟
در صورت بروز علائم شدید یا غیرعادی، ارزیابی پزشکی ضروری است؛ از جمله:
- غش، تپش شدید قلب یا ضربان نامنظم
- تشنج
- خونریزی یا کبودی غیرعادی
- واکنش حساسیتی شدید
- تب، بی قراری شدید، تعریق و سفتی یا پرش عضلات
- افکار آسیب زدن به خود یا تغییر شدید خلق و رفتار
داروهای ضدافسردگی از جمله سیتالوپرام ممکن است به ویژه در شروع درمان یا هنگام تغییر دوز، در برخی افراد جوان با افزایش افکار خودآسیب رسان همراه شوند. چنین علائمی باید سریعاً جدی گرفته شوند.
سیتالوپرام بعد از چند روز اثر می کند؟
سیتالوپرام معمولاً دارویی نیست که اثر کامل آن در همان روزهای اول احساس شود. برخی علائم ممکن است زودتر تغییر کنند، اما برای مشاهده اثر کامل ضدافسردگی معمولاً چند هفته زمان لازم است.
ندیدن تغییر واضح در چند روز اول به معنی بی اثر بودن دارو نیست. همچنین افزایش دوز یا قطع دارو به دلیل احساس عدم تاثیر نباید بدون نظر پزشک انجام شود.

قرص سیتالوپرام چگونه مصرف می شود؟
سیتالوپرام معمولاً طبق نسخه پزشک به صورت روزانه مصرف می شود و می توان آن را با یا بدون غذا مصرف کرد. مقدار دارو بسته به سن، بیماری، داروهای همزمان، وضعیت کبد و سایر عوامل متفاوت است.
سه نکته مهم مصرف:
- دارو را بیشتر یا کمتر از مقدار تجویز شده مصرف نکنید.
- برای جبران نوبت فراموش شده دو دوز را همزمان مصرف نکنید.
- بدون نظر پزشک مصرف دارو را ناگهانی متوقف نکنید.
قرص سیتالوپرام با اس سیتالوپرام چه فرقی دارد
سیتالوپرام و اس سیتالوپرام هر دو از داروهای SSRI هستند و شباهت زیادی با یکدیگر دارند، اما از نظر ساختار شیمیایی کاملاً یکسان نیستند. سیتالوپرام شامل دو فرم آینه ای از مولکول است؛ در حالی که اس سیتالوپرام فقط فرم S فعال تر این مولکول را در خود دارد. این تفاوت باعث تفاوت در دوزهای مورد استفاده و برخی ویژگی های دارویی می شود.
| ویژگی | سیتالوپرام | اس سیتالوپرام |
|---|---|---|
| گروه دارویی | SSRI | SSRI |
| ساختار | ترکیب دو انانتیومر | فرم S |
| کاربرد | افسردگی و برخی کاربردهای دیگر با نظر پزشک | افسردگی و برخی اختلالات اضطرابی |
| قابل جایگزینی خودسرانه؟ | خیر؛ دوزها و شرایط درمان یکسان نیستند | |
نمی توان برای همه بیماران گفت یکی از این دو دارو حتماً موثرتر یا کم عارضه تر است. انتخاب دارو باید براساس پاسخ فرد، عوارض، بیماری های زمینه ای و نظر پزشک انجام شود.
قرص سیتالوپرام در بارداری
بارداری به معنی قطع خودکار سیتالوپرام نیست. تصمیم درباره ادامه، تغییر یا قطع این دارو باید با مقایسه مزایای درمان بیماری روان پزشکی مادر و خطرات احتمالی دارو انجام شود.
داده های منتشرشده درباره بیش از 15 هزار بارداری در معرض سیتالوپرام یا اس سیتالوپرام نشان داده اند که بیشتر مطالعات افزایش کلی خطر نقایص مادرزادی را نشان نداده اند. با این حال بعضی مطالعات احتمال برخی پیامدهای بارداری را بررسی کرده اند و تفسیر آنها همیشه ساده نیست؛ زیرا خود افسردگی و سایر عوامل نیز می توانند بر بارداری اثر بگذارند.
در صورت مصرف سیتالوپرام در هفته های پایانی بارداری، بعضی نوزادان ممکن است پس از تولد علائم موقتی مانند بی قراری، لرزش، مشکلات تغذیه یا مشکلات تنفسی داشته باشند.
اگر باردار شدید:
سیتالوپرام را خودسرانه قطع نکنید. قطع ناگهانی می تواند علائم قطع دارو یا بازگشت افسردگی و اضطراب را ایجاد کند.
تداخلات دارویی سیتالوپرام
قبل از شروع سیتالوپرام باید فهرست تمام داروهای نسخه ای، بدون نسخه، مکمل ها و فرآورده های گیاهی در اختیار پزشک یا داروساز قرار گیرد.
برخی داروها می توانند خطر عوارض سیتالوپرام را افزایش دهند. از جمله بعضی داروهای سروتونرژیک، مهارکننده های MAO، داروهایی که فاصله QT قلب را طولانی می کنند و داروهایی که خطر خونریزی را افزایش می دهند. همچنین استفاده از گیاه سنت جان یا علف چای همراه سیتالوپرام می تواند خطر افزایش بیش از حد سروتونین را بالا ببرد.
اگر همزمان برای علائم اضطراب یا مشکلات قلبی داروی دیگری مصرف می کنید، پزشک باید در جریان باشد. برای آشنایی با یکی از داروهای پرکاربرد در کنترل برخی علائم جسمی اضطراب می توانید مقاله قرص پروپرانولول چیست را بخوانید.
سیتالوپرام و مشکلات ریتم قلب
یکی از نکات مهم سیتالوپرام این است که در برخی شرایط می تواند فاصله QT در نوار قلب را افزایش دهد. این موضوع بیشتر برای افرادی اهمیت دارد که سابقه مشکلات ریتم قلب، بعضی بیماری های قلبی، کاهش پتاسیم یا منیزیم خون دارند یا همزمان داروهای دیگری مصرف می کنند که روی QT اثر می گذارند.
به همین دلیل پزشک ممکن است در برخی بیماران بررسی نوار قلب یا آزمایش های مرتبط را ضروری بداند.
قرص سیتالوپرام خارجی
سیتالوپرام توسط شرکت های مختلف ایرانی و خارجی تولید می شود. خارجی بودن یک دارو به تنهایی به معنی اثر بیشتر یا عارضه کمتر نیست. هنگام تهیه دارو باید به ماده موثره، دوز تجویز شده، مجوز، اصالت، تاریخ مصرف و شرایط نگهداری توجه کرد. تغییر برند نیز در صورت وجود نگرانی بهتر است با پزشک یا داروساز مطرح شود.
معجزه سیتالوپرام
عبارت «معجزه سیتالوپرام» بیشتر یک عبارت رایج در جستجوهای اینترنتی یا توصیف تجربه شخصی بعضی مصرف کنندگان است و اصطلاح پزشکی محسوب نمی شود.
سیتالوپرام برای بسیاری از بیماران می تواند داروی موثری باشد، اما اثر آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است. برخی افراد پاسخ مناسبی می گیرند، برخی نیاز به تغییر دوز یا دارو دارند و در بعضی افراد نیز عوارض می تواند ادامه درمان را دشوار کند. بهبود افسردگی نیز معمولاً تدریجی است و انتظار «اثر معجزه آسا» در چند روز اول واقع بینانه نیست.
درباره مصرف سیتالوپرام سوال دارید؟
اگر همزمان چند دارو مصرف می کنید، دچار عارضه شده اید یا درباره تداخل دارویی سوال دارید، تغییر درمان را خودسرانه انجام ندهید و با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
سوالات متداول درباره سیتالوپرام
جمع بندی
سیتالوپرام یک داروی ضدافسردگی از گروه SSRI است که عمدتاً برای درمان افسردگی استفاده می شود. این دارو مرفین ندارد و به معنای کلاسیک اعتیادآور نیست، اما قطع ناگهانی آن می تواند علائم ناخوشایندی ایجاد کند.
تغییر وزن، خواب آلودگی یا بی خوابی، تهوع، مشکلات گوارشی و عوارض جنسی از موضوعاتی هستند که برخی مصرف کنندگان ممکن است تجربه کنند. همچنین شرایط قلبی، بارداری و مصرف همزمان سایر داروها باید قبل و هنگام درمان مورد توجه قرار گیرد.
اگر سیتالوپرام برای شما تجویز شده است، بهترین رویکرد این است که دارو را دقیقاً مطابق نسخه مصرف کنید و در صورت بروز عارضه یا نیاز به قطع درمان، ابتدا با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
منابع علمی :
- MedlinePlus – Citalopram Drug Information
- FDA – Citalopram Prescribing Information
- MotherToBaby – Citalopram and Escitalopram in Pregnancy
- NHS – Citalopram
